เนื้อหา : 5 .ส

พื้นฐานการพัฒนาคุณภาพ   เริ่มต้นด้วย 5 ส.

 

 

 ส. คืออะไร ?
5 ส. เป็นกิจกรรมหนึ่งที่มุ่งเน้นในเรื่องการดูแลรักษาความสะอาด การจัดความเป็นระเบียบเรียบร้อยในสถานที่ทำงานหรือสถานประกอบการ กิจกรรมหลักของ 5 ส. ประกอบไปด้วย 1. สะสาง 2. สะดวก 3. สะอาด 4. สุขลักษณะ 5. สร้างนิสัย กิจกรรมนี้จะนำไปสู่การทำงานที่มีประสิทธิภาพและการเพิ่มผลผลิตที่สูงขึ้น

ทำไมต้องมี 5 ส. ?
5 ส. เป็นกิจกรรมพื้นฐานที่ช่วยพัฒนาบุคลากรให้มีคุณภาพ ประโยชน์ที่เห็นได้ชัดเจนของการดำเนินกิจกรรม 5 ส. ได้แก่ สถานที่ทำงานและสภาพแวดล้อมการทำงานสะอาด ปราศจากสิ่งสกปรก บุคลากรมีสุขภาพกายและจิตที่ดี บุคลากรมีระเบียบวินัยมากขึ้น การขจัดความสิ้นเปลืองของทรัพยากรคน วัสดุและงบประมาณ และการลดการเก็บเอกสารที่ซ้ำซ้อนลง นอกจากนี้ 5 ส. ยังช่วยลดต้นทุนของสถานประกอบการลงอีกด้วย

ดังนั้น กิจกรรม 5 ส.จึงก่อให้เกิดการทำงานที่มีคุณภาพ ประสิทธิภาพ และความปลอดภัย ตลอดจนสร้างทัศนคติที่ดีในการทำงานของพนักงาน สร้างความพึงพอใจและความมั่นใจให้กับลูกค้าหรือผู้ใช้บริการ รวมทั้งกิจกรรม 5 ส. ยังเป็นพื้นฐานของการก้าวสู่การใช้เทคโนโลยีที่ก้าวหน้า เช่น TPM, JIT, TQC ในหน่วยงานต่อไป

กิจกรรมของ 5 ส. แต่ละตัวหมายถึง
สะสาง : การจัดแยกของที่จำเป็นกับของที่ไม่จำเป็น และขจัดของที่ไม่จำเป็นออกไป
สะดวก : การจัดวางของที่จำเป็น ให้ง่ายต่อการนำไปใช้ และง่ายต่อการเก็บคืนที่เดิม
สะอาด : การทำความสะอาดสถานที่ อุปกรณ์ และสิ่งของที่ใช้อยู่เป็นนิจ
สุขลักษณะ : การรักษาสถานที่ อุปกรณ์ สิ่งของที่ใช้ ให้ถูกสุขลักษณะและปลอดภัย
สร้างนิสัย : การปฏิบัติตามระเบียบวินัยและข้อบังคับ ให้ถูกต้องและติดเป็นนิสัย

กิจกรรม 5 ส. มักจะไม่ได้รับความใส่ใจอย่างจริงจัง ทั้งๆ ที่กิจกรรม 5 ส. นอกจากจะช่วยสร้างความเป็นระเบียบเรียบร้อย ทำให้เกิดการเพิ่มคุณภาพ ส่งมอบสินค้าทันเวลา มีความปลอดภัยในการทำงานแล้ว กิจกรรม 5 ส. ยังช่วยลดต้นทุนในสถานที่ทำงานได้ ดังนี้

สะสาง : ช่วยลดต้นทุนโดยขจัดให้เหลือแต่ของที่จำเป็นในการทำงาน การสะสางจะทำให้สามารถควบคุมปริมาณของพัสดุได้ง่าย ไม่มีอุบัติเหตุที่เกิดจากการวางของเกะกะ รวมถึงลดค่าเช่าพื้นที่ในการจัดเก็บสิ่งของ เวลาและจำนวนคนในการตรวจนับพัสดุระหว่างปี

สะดวก : ช่วยลดต้นทุนด้วยการลดเวลาที่ไร้ประสิทธิภาพในการทำงาน คือ การลดเวลาในการค้นหาเครื่องมือ วัสดุ สินค้า ข้อมูล และช่วยลดอุบัติเหตุของพนักงานจากการเก็บและวางสิ่งของที่ไม่ถูกต้อง

สะอาด : ช่วยลดต้นทุนการซ่อมและซื้อเครื่องจักรอุปกรณ์ที่หมดอายุก่อนกำหนด เพราะการทำความสะอาดถือเป็นพื้นฐานของการบำรุงรักษาเครื่องจักร

สุขลักษณะ : เน้นการรักษามาตรฐานและปรับปรุงให้ดีขึ้น สุขลักษณะจะช่วยลดต้นทุนในเรื่องความผิดพลาดต่างๆ ได้ และที่สำคัญคือสุขลักษณะจะเป็นการปูพื้นฐานให้พนักงานปฏิบัติตามมาตรฐานการทำงาน ทำให้ไม่มีการทำงานที่ผิดขั้นตอน

สร้างนิสัย : การมีทัศนคติที่ดีของพนักงานในการทำงาน การสร้างนิสัยจะทำให้บุคลากรช่วยกันปรับปรุงวิธีการทำงาน ปรับปรุงเครื่องจักรอุปกรณ์ ปรับปรุงสภาพแวดล้อมในการทำงาน สิ่งเหล่านี้จะช่วยลดต้นทุนโดยรวมลง

กุญแจสู่ความสำเร็จในกิจกรรม 5ส.
1. ผู้บริหารระดับสูงต้องมุ่งมั่นให้ความสำคัญและสนับสนุนอย่างจริงจัง

2. บุคลากรทุกคนต้องมีส่วนร่วมในกิจการนี้
3. ต้องมีการจัดฝึกอบรมและให้ความรู้พนักงานในองค์กรอย่างทั่วถึง
4. ควรทำ 5 ส. อย่างต่อเนื่อง เพื่อยกระดับมาตรฐานให้สูงขึ้น
5. ต้องมีการจัดกิจกรรมเพื่อกระตุ้นและส่งเสริมในระหว่างดำเนินการ

จิตสำนึกพนักงาน : ลดความสูญเสียทุกรูปแบบ

การดำเนินกิจกรรม 5 ส. จะประสบผลสำเร็จได้ ก็ต่อเมื่อทุกคนในหน่วยงาน ตั้งแต่ผู้บริหารระดับสูงจนถึงผู้บริหารระดับล่างและพนักงานทุกคน มีความเข้าใจที่ตรงกันในเรื่องของเป้าหมายและขั้นตอนการดำเนินงาน รวมทั้งความร่วมมือร่วมใจกันในการดำเนินกิจกรรมอย่างจริงจัง เพราะจิตสำนึกของพนักงานที่ไม่มองข้ามความสูญเสียทุกรูปแบบ จะนำไปสู่ความอยู่รอดของหน่วยงานและพนักงาน แต่สำหรับองค์กรที่ดำเนินกิจกรรม 5 ส.แบบครึ่งๆ กลางๆ นอกจากองค์กรจะไม่ประสบผลสำเร็จแล้ว ยังอาจทำให้เกิดผลเสียตามมาได้อีกด้วย

5 ส. เป็นนิยามทางธุรกิจที่ผู้ประกอบการควรเข้าใจความหมายความสำคัญ เพราะกิจกรรม 5 ส. มีข้อดีหลายประการที่จะช่วยพัฒนาองค์กรให้เกิดความก้าวหน้า